Μπαμπινιώτης: Οι αγγλικές λέξεις που τον εξόργισαν και θέλει να τις αλλάξει

Τις χρησιμοποιούμε κάθε μέρα, πολλές είχαν γίνει κομμάτι της καθημερινότητάς μας πριν ακόμα ξεκινήσει η πανδημία.

Φούντωσαν, όμως, τόσο τους τελευταίους μήνες που έφεραν την παρέμβαση του Γιώργου Μπαμπινιώτη – και αυτή, με τη σειρά της, έγινε meme στο Ιντερνετ. Αγγλικά, αυτή η γλωσσική – μάστιγα που οι πιστοί οπαδοί της ελληνικής αντιπαθούν κυρίως λόγω επιρροής: η γλώσσα αυτή σταδιακά τις τελευταίες δεκαετίες ενσωματώθηκε στην ελληνική, δημιούργησε τη μόδα των greeklish και, όταν αυτή πέρασε, άφησε πίσω της γλωσσικά δάνεια που διαμόρφωσαν καθοριστικά τη σημερινή αργκό.

Το πραγματικό πρόβλημα, βέβαια, δεν είναι η ασχήμια των αγγλικών σε αντιπαραβολή με την ομορφιά των ελληνικών, μιας και η λιτότητα των πρώτων έχει τη δική της γοητεία. Κάποιοι βλέπουν στη νέα καθομιλουμένη έναν γλωσσικό θησαυρό που χάνεται, άλλοι ένα ελληνικό χαρακτηριστικό που ξεφτίζει – η γλώσσα, λέει η θεωρία, αποτελεί ένα από τα κύρια πολιτιστικά χαρακτηριστικά κάθε συνεκτικού λαού, μια παράδοση που συμβάλλει στη διαμόρφωση του έθνους. Κάποιοι γλωσσολόγοι, όπως ο Νόαμ Τσόμσκι, είναι πιο πραγματιστές. Κάθε γλώσσα είναι εργαλείο των ανθρώπων που τη μεταχειρίζονται και θα μεταβάλλεται όσο χρειάζεται για να τους διευκολύνει, αλλά και για να τους περιγράψει. Το είπε ο Ντέιβιντ Κρίσταλ στον «Guardian» το 2012, σχολιάζοντας την ορθογραφία: «Τα λεξικά, τελικά, αποτυπώνουν δημοφιλείς επιλογές».

Η χρήση αγγλικών λέξεων για ορισμούς της πανδημίας, βέβαια, ενισχύθηκε και λόγω του διεθνούς του πράγματος. Λόγω της εξάπλωσης των αγγλικών χρησιμοποιούνται πλέον σε όλον τον δυτικό κόσμο, ως κοινός κώδικας για το ίδιο πράγμα. Ας πούμε, όμως, πως αποφασίζαμε να ακολουθήσουμε την συμβουλή του Μπαμπινιώτη, που – αν μη τι άλλο – ξέρει σε τι αναφέρεται, και αρχίζαμε να χρησιμοποιούμε πιο πολύ τα ελληνικά.

Αντικατάσταση

Τι θα έπρεπε, ενδεικτικά, να αλλάξουμε;

«Lockdown», «delivery», «takeaway»: η τριπλέτα του κακού, το παράδειγμα προς αποφυγή. Σύμφωνα με τον Μπαμπινιώτη (Σκάι), καθεμιά θα μπορούσε να αντικατασταθεί με μια ελληνική που σημαίνει ακριβώς το ίδιο πράγμα. Το lockdown μπορεί να μετατραπεί σε «απαγορευτικό», το delivery σε «διανομή κατ’ οίκον» ή ακόμα και «τροφοδιανομή», ενώ το takeaway «για το σπίτι». Για το τελευταίο, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε και για «φαγητό – πακέτο», αφού δεν είναι βέβαιο πως το takeaway θα καταναλωθεί στο σπίτι – ακόμα και με τους ισχύοντες περιορισμούς, ένας καφές σε πλαστικό (άρα takeaway) μπορεί να συνοδεύει μια βόλτα – «μετακίνηση 6» στο βουνό.

«Εχω βγει remote»: η φράση είναι ιδιαίτερα δημοφιλής ανάμεσα στους Ελληνες που, παρότι περνούν τους τελευταίους μήνες στην Ελλάδα (επιλέγοντας τη χώρα καταγωγής τους για να περάσουν την πανδημία), δουλεύουν στο εξωτερικό και χρησιμοποιούν τον αγγλικό όρο remote working αντί της ελληνικής τηλεργασίας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, βέβαια, για τους περισσότερους ο όρος τηλεργασία (ή εργασία εξ αποστάσεως) έρχεται πιο εύκολα στο μυαλό – κι αυτό συμβαίνει γιατί οι γλωσσολόγοι είχαν ήδη προβλέψει από την αρχή της νέας χιλιετίας πως κάποια στιγμή θα χρειαστεί μια λέξη που να περιγράφει ένα απομακρυσμένο εργασιακό περιβάλλον, που θα επικοινωνεί μέσω υπολογιστών.

«Teleconference»: Για τον ίδιο λόγο (επειδή, δηλαδή, οι ειδήμονες αποδείχθηκαν εξαιρετικά προνοητικοί) το teleconference μεταφράζεται ως τηλεδιάσκεψη. Παρότι στον γραπτό λόγο η ελληνική λέξη χρησιμοποιείται ευρέως, προφορικά το teleconference κερδίζει όλο και περισσότερο έδαφος. Ενίοτε, σε προσωπικά μηνύματα απαντάται και με ελληνικούς χαρακτήρες (τελεκόνφερανς).

PLF (Passenger Locator Form): η συντομογραφία απευθύνεται κατά κύριο λόγο στους τουρίστες που επιθυμούν να μπουν στη χώρα μετά τους νέους περιορισμούς. Στα ελληνικά τη λέμε «φόρμα εισόδου» ή «πρωτόκολλο εισόδου», που όμως δεν είναι ακριβώς το ίδιο πράγμα. Μερικές φορές, άλλωστε, δεν υπάρχει ανάγκη για εναλλακτικές επιλογές.

«SMS»: Αλλες λέξεις που αναδείχθηκαν αυτή την περίοδο έχουν απασχολήσει και στο παρελθόν. Αν κανείς δεν ήθελε να χρησιμοποιήσει το SMS, το αντικαταστούσε για χρόνια με το «μήνυμα». Μετά το Facebook, το Viber και το WhatApp αν μιλάμε για SMS λέμε περιφραστικά «κανονικό μήνυμα στο κινητό». Και η ίδια η ελληνική κυβέρνηση, πάντως, όπως και οι πολίτες, έχει υιοθετήσει στις οδηγίες μετακίνησης τη συντομογραφία SMS.

«e-shop», «online shop»: Πώς λέμε ένα μαγαζί χωρίς φυσική στέγη, χαμένο στο αχανές Διαδίκτυο; Και πώς λέμε τα ψώνια στα οποία επιδιδόμαστε από την ασφάλεια του σπιτιού μας, μπροστά από μια οθόνη; Τις τελευταίες μέρες το λιανεμπόριο έκλεισε και πάλι. Αν, λοιπόν, κάποιος θέλει να «ψωνίσει διαδικτυακά», επιλέγει τα «ηλεκτρονικά καταστήματα».

«e-service»: Αφού όλα είναι κλειστά, η οποιαδήποτε ανάγκη λύνεται μέσω Ιντερνετ. Μπροστά στην επικρατούσα λέξη «e-service» για υπηρεσίες που δίνονται εξ αποστάσεως, η ελληνική γλώσσα έχει να προτάξει το περιφραστικό «διαδικτυακή – ψηφιακή υπηρεσία».

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here

Ρεπορτάζ

Θεσσαλονίκη: 2000 υπογραφές κατοίκων λένε «όχι» στον ποδηλατόδρομο

Πάνω από 2000 κάτοικοι της περιοχής Παπάφη στη Θεσσαλονίκη, αντιτίθενται στα σχέδια -και τις αποφάσεις- του δημάρχου Κ. Ζέρβα...

Τελευταία νέα

Ο Κ. Λαλιώτης γράφει για την επέτειο του Πολυτεχνείου

Την  δραματική νύχτα τα  17η Νοέμβρη 1973 δυο φοιτητές από τους καταληψίες του  Πολυτεχνείου  πήδησαν από  τα κάγκελα της Σχολής στην...

Κορωνοϊός: 2.422 τα νέα κρούσματα – 443 διασωληνωμένοι – 63 θάνατοι

Ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε σήμερα 2422 νέα κρούσματα του νέου ιού στη χώρα, εκ των οποίων 6 εντοπίστηκαν κατόπιν ελέγχων...

Παιδικό δωμάτιο: Μια μαμά δείχνει πώς να το ανακαινίσετε μόνοι σας

Παιδικό δωμάτιο: Μήπως τώρα στην καραντίνα σκέφτεστε να κάνετε αλλαγές; Αν αποφασίσατε να ανακαινίσετε ή να αλλάξετε τη διακόσμηση του...

Έτοιμο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για να αντιμετωπίσει την τουρκική προκλητικότητα

Σε πρόσφατη επιστολή του προς τον Υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια, σε συνέχεια της σχετικής επιστολής που απέστειλε ο Έλληνας Υπουργός...
Advertisement

Ποιοι δικαιούνται τα 534 του Οκτωβρίου από τoυς κλάδους τουρισμού και πολιτισμού

Εγκρίθηκε η δαπάνη ύψους 93.964.872 για την καταβολή αποζημίωσης ειδικού σκοπού σε 201.819 εργαζόμενους στον κλάδο τους τουρισμού και...

Βουλή: Τροπολογία για την παράταση στην υποβολή των δηλώσεων «πόθεν έσχες»

Τις διατάξεις που εισάγει η τροπολογία του υπουργείου Δικαιοσύνης παρουσίασε στη Βουλή ο Κωνσταντίνος Τσιάρας, κατά τη συζήτηση του...

Ρ. Δούρου: Η ΝΔ δεν μπορεί να αμαυρώσει τα ιδανικά του Νοέμβρη

«47 χρόνια μετά την εξέγερση του Νοέμβρη τα ιδανικά του, επίκαιρα όσο ποτέ, παραμένουν πηγή έμπνευσης και αγώνα», τονίζει...

Διάταξη για τουριστικά λεωφορεία και τουριστικά καταλύματα

Mε διάταξη που ψηφίζεται σήμερα και αφορά στα τουριστικά καταλύματα για την αντιμετώπιση κρουσμάτων COVID-19 αλλά και στα τουριστικά...

Σταϊκούρας: « Τα πρώτα 2 δισ. από το πρόγραμμα SURE στην οικονομία»

Την πρώτη εκταμίευση πόρων ύψους 2 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα από το πρόγραμμα SURE για τη στήριξη της...

«Αν ήταν ο Πολάκης υπουργός θα είχαμε πεθάνει» είπε η Ζωή

«Αν ήταν ο Πολάκης υπουργός θα είχαμε πεθάνει» είπε η Ζωή Κωνσταντοπούλου, εξαπολύοντας προσωπική επίθεση εναντίον του πρώην υπουργού. Όπως...

Μπορεί να σας αρέσουνΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ
Σας προτείνουμε